Agpedia-waarden

Agpedia is een seculier, waarheidszoekend en methodisch initiatief om menselijke kennis te documenteren. Het stelt menselijke handelingsbekwaamheid centraal—zowel in het sturen van de ontwikkeling van de encyclopedie als als waarde op zichzelf.

Seculier

Seculier betekent dat beweringen MOETEN zijn gebaseerd op rede en bewijs, niet op openbaring.

Waarheidszoeken

Waarheidszoeken betekent dat feitelijke beweringen ZOU(D)EN MOETEN zijn verankerd in bronnen. We ZOU(D)EN MOETEN proberen tegenstrijdigheden zichtbaar te maken en op te lossen. Wanneer geschillen of vragen niet volledig kunnen worden opgelost door gebrek aan bewijs of kennis, MOETEN we dit documenteren. Waar mogelijk ZOU(D)EN MOETEN we documenteren hoe de kwestie in de toekomst kan worden beslecht.

Methodisch

Methodisch betekent dat we de methoden die we gebruiken om waarheid te zoeken MOETEN vastleggen, gebaseerd op de best beschikbare kennis over welke methoden goed werken (bijv. de verzameling methoden die gewoonlijk “de wetenschappelijke methode” wordt genoemd). We MOETEN gevestigde waarheid onderscheiden van waardeoordelen.

Menselijke handelingsbekwaamheid

Menselijke handelingsbekwaamheid wordt hier gedefinieerd als de duurzame capaciteit van mensen om hun situatie te begrijpen, doelen te vormen en ernaar te handelen—individueel en samen—zonder dwang of manipulatie, met echte opties en de middelen om die te benutten.

Menselijke handelingsbekwaamheid als operationele zorg betekent dat mensen MOETEN beschikken over handelingsruimte en verantwoordelijkheid in review- en publicatieworkflows.

Menselijke handelingsbekwaamheid als waarde betekent dat we, wanneer materieel relevant, ZOU(D)EN MOETEN beoordelen hoe een onderwerp de menselijke handelingsbekwaamheid beïnvloedt. Extreme armoede beperkt bijvoorbeeld handelingsbekwaamheid doordat aandacht wordt gedwongen naar overleven op korte termijn en realistische opties kleiner worden.

Naast het vermijden van dwang betekent sturen op handelingsbekwaamheid dat zowel de ondergrens als de bovengrens van menselijk floreren en potentieel wordt verhoogd. Systemen die instemming fabriceren (bijv. propaganda, verslavend ontwerp, dwingende afhankelijkheid) worden als handelingsbekwaamheid-verminderend beschouwd, zelfs wanneer ze de gerapporteerde tevredenheid verhogen.

Verantwoording

Verantwoording betekent dat elke bijdrage een identificeerbare verantwoordelijke heeft die instaat voor de nauwkeurigheid en het naleven van deze waarden. Operators MOETEN worden gecrediteerd voor alle gepubliceerde wijzigingen. Wanneer AI-tools worden gebruikt om inhoud te schrijven, te bewerken of voor te stellen, MOET de operator die de inhoud beoordeelt en goedkeurt verantwoordelijk blijven voor wat wordt gepubliceerd. De gemeenschap ZOU normen moeten ontwikkelen en onderhouden om met fouten en wangedrag om te gaan. Te goeder trouw gemaakte fouten bij het gebruik van AI-assistentie worden anders behandeld dan nalatige goedkeuring van niet‑gereviewde inhoud, maar in beide gevallen draagt de operator verantwoordelijkheid voor het gepubliceerde resultaat.